Een psychiater is een arts die zich heeft gespecialiseerd in psychische ziekten. Wat doet een psychiater precies? De psychiater onderzoekt of er een psychische ziekte achter je klachten zit, voert gesprekken met je en schrijft soms medicijnen voor zodat je je beter voelt. Je komt bij een psychiater met ernstige psychische klachten, meestal na een verwijzing van je huisarts. Een behandeling duurt vaak maanden of jaren (bron: Thuisarts, 2025).
Heb je nu direct hulp nodig? Bij acute nood bel je 112. Denk je aan zelfdoding? Bel dan 24/7 gratis en anoniem 113 of chat op 113.nl. Op de pagina over de crisisdienst lees je wie je belt als het niet tot morgen kan wachten.
Wat doet een psychiater in je behandeling?
In een behandeling komen drie dingen aan bod (bron: Thuisarts, 2025):
- onderzoek naar de vraag of je een psychische ziekte hebt;
- gesprekken over je klachten en over hoe je ermee omgaat;
- soms medicijnen: de psychiater schrijft ze voor en houdt samen met jou in de gaten hoe ze werken.
Waar en hoe vaak je de psychiater ziet, spreek je samen af. Een behandeling kan verschillende vormen hebben (bron: Thuisarts, 2025):
- gesprekken in de praktijk van de behandelaar;
- een behandeling via internet;
- een dagbehandeling in een kliniek voor geestelijke gezondheidszorg (ggz);
- een opname, waarbij je een tijd in de kliniek blijft.
Voel je je niet beter of merk je bijwerkingen van je medicijnen, zeg dat dan tegen je psychiater. Samen beslissen jullie of de behandeling anders moet.
Het verschil tussen een psychiater en een psycholoog
Het grootste verschil zit in de opleiding. Een psychiater heeft eerst geneeskunde gestudeerd en daarna nog jaren de opleiding tot psychiater gevolgd (bron: Medisch Contact, geraadpleegd 2026). Een psycholoog is geen arts.
Daardoor verschilt ook wat ze mogen. Medicijnen op recept voorschrijven mogen alleen zorgverleners die daarvoor bevoegd zijn, zoals artsen en verpleegkundig specialisten in de ggz (bron: Rijksoverheid, 2026). Een psychiater mag het dus wel, een psycholoog niet. Ook je huisarts kan medicijnen voorschrijven als je psychische klachten hebt (bron: Thuisarts, 2025).
|
Psychiater |
Psycholoog |
|
|
Opleiding |
Arts, met daarna een opleiding tot psychiater |
Geen arts |
|
Voor welke klachten |
Ernstige klachten, onderzoek naar een psychische ziekte |
Klachten die je kort hebt, bijvoorbeeld korter dan zes maanden |
|
Medicijnen voorschrijven |
Ja |
Nee |
|
Hoe lang |
Vaak maanden of jaren |
Vaak kort, een paar afspraken |
(bron: Thuisarts, 2025; Rijksoverheid, 2026)
Naast de psychiater en de psycholoog helpt ook een psychotherapeut bij ernstige klachten zoals angst of depressie. Bij een psychotherapeut heb je gesprekken, alleen of in een groep. Vaak krijg je ook oefeningen mee (bron: Thuisarts, 2025). Er bestaan nog meer soorten psychische hulp, bijvoorbeeld van een casemanager of een maatschappelijk werker.
Wanneer kom je bij een psychiater?
Je huisarts verwijst je door naar de ggz als een van deze situaties speelt (bron: Thuisarts, 2025):
- de hulp van je huisarts of de praktijkondersteuner ggz heeft je niet genoeg geholpen;
- je hebt veel last van je klachten bij dagelijkse dingen, zoals je werk of het contact met anderen;
- je hebt misschien een psychische ziekte, zoals een depressie;
- er is gevaar voor jezelf of voor anderen.
Of je daarna bij een psycholoog, een psychotherapeut of een psychiater terechtkomt, bepaal je samen met je huisarts. Je hoeft dus niet zelf in te schatten of je klachten zwaar genoeg zijn voor een psychiater.
De verwijzing via je huisarts
Voor een behandeling in de ggz heb je een verwijzing nodig, meestal van je huisarts. Je maakt een afspraak en vertelt welke klachten je hebt. Past een psychiater het best, dan verwijst je huisarts je door naar de ggz. Alleen als je direct zorg nodig hebt, kun je zonder verwijzing terecht (bron: Rijksoverheid, 2026).
Wat kost een behandeling bij een psychiater?
Je zorgverzekeraar vergoedt een behandeling in de ggz geheel of gedeeltelijk. Hoeveel precies, staat in de polisvoorwaarden van je zorgverzekering (bron: Rijksoverheid, 2026). Ben je 18 jaar of ouder, dan betaal je eerst je eigen risico bij psychische hulp: in 2026 is dat € 385 (bron: Rijksoverheid, 2026).
Twijfel je of een psychiater iets voor je is? Een eerste gesprek bij je huisarts of de praktijkondersteuner ggz kost je geen eigen risico, want huisartsenzorg valt daarbuiten (bron: Rijksoverheid, 2026).