Voel je je al een tijd somber, angstig of in de war en lukt het niet meer om het zelf op te lossen? Psychische hulp zoeken begint bijna altijd bij je huisarts. Bij lichte klachten krijg je hulp in de huisartsenpraktijk zelf, van de huisarts en de praktijkondersteuner ggz. Heb je meer nodig, dan verwijst de huisarts je door naar de geestelijke gezondheidszorg (ggz), bijvoorbeeld naar een psycholoog of psychiater (bron: Thuisarts).

Heb je nu direct hulp nodig? Bij acute nood bel je 112. Denk je aan zelfdoding? Bel dan 24/7 gratis en anoniem 113 of chat op 113.nl.

Psychische hulp zoeken bij de huisarts

Bij de huisarts bespreek je onder meer (bron: Thuisarts):

  • welke klachten je hebt;
  • of je er last van hebt bij gewone dingen, zoals je werk, je relatie of je gezin;
  • welke hulp het beste bij je past.

Je hoeft dus niet zelf te bepalen of je klachten licht of zwaar zijn. Dat zoek je samen uit.

Je hebt ook niet altijd meteen een behandeling nodig. Thuisarts noemt bewegen, buitenlucht en regelmaat in je dag als dingen die bij lichte klachten vaak al helpen. Merk je dat het daarmee niet genoeg verbetert, dan kijk je samen met de huisarts verder.

Hulp in de huisartsenpraktijk

De huisarts behandelt lichte psychische klachten zelf, samen met de praktijkondersteuner ggz (POH-GGZ). Ook als de praktijkondersteuner de gesprekken voert, blijft de huisarts eindverantwoordelijk voor je behandeling (bron: Rijksoverheid).

Volgens Thuisarts krijg je hulp in de huisartsenpraktijk in een of meer van deze situaties:

  • je hebt bij gewone dingen weinig last van je klachten en kunt bijvoorbeeld nog werken;
  • je hebt de klachten nog maar kort;
  • de klachten komen door je werk, je relatie, het overlijden van iemand of een andere verandering in je leven;
  • je hebt klachten zoals overspannenheid, somberheid of hyperventilatie.

Bij de praktijkondersteuner leer je je klachten begrijpen en er beter mee omgaan. Soms krijg je een korte behandeling.

Doorverwezen naar de ggz

In deze situaties stuurt de huisarts je door naar een zorgaanbieder binnen de ggz (bron: Thuisarts):

  • de hulp in de praktijk heeft je niet genoeg geholpen;
  • je hebt bij dagelijkse dingen veel last van je klachten;
  • je hebt misschien een psychische ziekte, zoals een depressie;
  • je bent een gevaar voor jezelf of anderen.

Hulp door de huisarts heet eerstelijns ggz. De zorg na een verwijzing valt onder de tweedelijns ggz (bron: Rijksoverheid).

De ggz na een verwijzing kent twee niveaus. De basis-ggz is zorg voor mensen met lichte tot matige psychische aandoeningen, bijvoorbeeld gesprekken met een psycholoog of een behandeling via internet. De specialistische ggz is er voor mensen met zware, ingewikkelde psychische aandoeningen (bron: Rijksoverheid). Bij welk niveau je past, bepaalt de huisarts bij de verwijzing samen met jou.

Met je behandelaar bespreek je waar en hoe vaak je behandeling is. Dat hangt af van hoe ernstig je klachten zijn en wat je zelf wilt. Het kan gaan om een gesprek van één uur per week in de praktijk van de behandelaar, om therapie via internet of om een behandeling in een ggz-kliniek (bron: Thuisarts).

Wie je in de ggz kunt tegenkomen

Na een verwijzing krijg je hulp van een behandelaar die veel weet van psychische klachten. Thuisarts noemt deze drie behandelaars als voorbeeld:

  • een psycholoog, bij klachten die je nog niet lang hebt, bijvoorbeeld korter dan zes maanden: je praat over je klachten en leert er beter mee omgaan;
  • een psychotherapeut;
  • een psychiater, een arts die bij ernstige klachten onderzoekt of je een psychische ziekte hebt en soms medicijnen geeft.

Rond de behandeling werk je soms ook met andere hulpverleners. Een ervaringsdeskundige gebruikt eigen ervaring met psychische problemen en herstel in het werk om jou te steunen (bron: Regelhulp). Wat een casemanager of een maatschappelijk werker voor je doet, verschilt per situatie en instelling; vraag ernaar bij je huisarts of behandelaar.

Wat psychische hulp kost

Gesprekken bij de huisarts en de praktijkondersteuner zijn huisartsenzorg. Daarvoor betaal je geen eigen risico. Ben je 18 jaar of ouder, dan betaal je na een verwijzing naar de ggz wel eerst je eigen risico. In 2026 is dat € 385 (bron: Rijksoverheid, 2026).

De basisverzekering vergoedt behandeling in de ggz bij een psychische stoornis, zoals een depressie. Problemen met werk, een burn-out of relatieproblemen zonder stoornis vallen erbuiten (bron: Zorginstituut Nederland). Wacht je na je aanmelding langer dan vier weken op een intake? Of langer dan tien weken op de start van je behandeling? Dan vraag je je zorgverzekeraar om zorgbemiddeling (bron: Zorginstituut Nederland). Wat je vergoed krijgt, lees je in het artikel over vergoeding en eigen risico bij psychische hulp.

Als het niet kan wachten

Bel direct je huisarts of, buiten kantoortijd, de huisartsenpost als een van deze dingen speelt (bron: Thuisarts):

  • je zit in een psychische crisis;
  • je denkt aan zelfdoding;
  • je hoort of ziet dingen die er volgens anderen niet zijn;
  • je vertrouwt mensen ineens niet meer.

De huisarts luistert naar je verhaal en schakelt zo nodig de crisisdienst in. Die is dag en nacht bereikbaar, ook in het weekend (bron: Regelhulp). Ben je al in behandeling, bel dan eerst je eigen ggz-behandelaar.

Wil je vooral met iemand praten, zonder dat het spoed heeft? Bij de MIND Hulplijn (0900 1450) krijg je advies, bij de Luisterlijn (088 0767 000) luistert iemand naar je verhaal. Bellen en chatten kan bij beide, ook anoniem (bron: Thuisarts). Voor een afspraak over je klachten bel je gewoon je huisarts.