De crisisdienst van de ggz is er voor het moment waarop psychische klachten zo heftig zijn dat wachten niet gaat. De crisisdienst schakel je niet zelf in. Ben je al in behandeling, dan bel je je behandelaar. Heb je geen behandelaar, dan bel je je huisarts of de huisartsenspoedpost: de huisarts belt de crisisdienst als dat nodig is.
Heb je nu direct hulp nodig, dan gelden deze nummers:
- Is er levensgevaar, voor jou of voor iemand anders? Bel direct 112.
- Denk je aan zelfdoding of maak je je daar bij iemand anders zorgen over? Bel 113 of 0800-0113 (gratis). De hulplijn van 113 Zelfmoordpreventie is 24 uur per dag bereikbaar, ook via de chat op 113.nl.
Wie je belt bij een psychische crisis
Wie je belt, hangt af van het tijdstip en van de vraag of je al in behandeling bent. Thuisarts zet dat in de uitleg over direct hulp zoeken zo op een rij:
|
Jouw situatie |
Wie je belt |
|---|---|
|
Je bent in levensgevaar |
112 |
|
Je denkt aan zelfdoding |
113 of 0800-0113, dag en nacht |
|
Je hebt al een psycholoog of psychiater |
Je eigen behandelaar, buiten kantoortijd via het spoednummer |
|
Je hebt geen behandelaar, doordeweeks overdag |
Je huisarts |
|
Je hebt geen behandelaar, in de avond, de nacht of het weekend |
De huisartsenspoedpost |
Heb je al gesprekken met een psycholoog of psychiater, dan bel je dus eerst die behandelaar. Niet elke behandelaar heeft een spoednummer voor de avond en het weekend. Is dat nummer er niet, dan bel je de huisartsenspoedpost.
Waaraan je een psychische crisis herkent
Bij een psychische crisis lukken gewone dingen niet meer, zoals voor jezelf of voor anderen zorgen. Thuisarts noemt in de uitleg voor naasten deze signalen, waarvan er één of meer spelen:
- erg somber of bang zijn
- erg in de war zijn
- dingen zien of horen die er niet zijn
- een gevaar zijn voor jezelf of voor anderen
- zeggen dat het leven geen zin meer heeft
- praten over zelfdoding
Of er sprake is van een crisis, beoordeelt de huisarts aan de hand van wat jij of iemand uit je omgeving aan de telefoon vertelt.
Wat de crisisdienst doet
Hoe de hulp loopt, hangt af van je situatie. Thuisarts beschrijft de hulp bij een crisis zo: denkt de huisarts dat je in een psychische crisis zit, dan belt die de crisisdienst. Je krijgt daar een afspraak, meteen of later op de dag. Soms komen een psychiater en een verpleegkundige naar je toe, bijvoorbeeld bij je thuis. Zij kijken of je direct psychische hulp nodig hebt en geven soms medicijnen waar je kalmer van wordt.
Daarna bespreekt de psychiater welke behandeling nodig is, in een gesprek met jou en een familielid of goede vriend. Samen beslissen jullie wat er gebeurt. Thuisarts noemt als voorbeelden:
- je krijgt medicijnen en gaat naar huis, waarna de behandeling later start bij bijvoorbeeld een psycholoog of psychiater
- je krijgt een behandeling bij een ggz-kliniek
- je blijft voor de behandeling langer in een ggz-kliniek
Soms is de behandeling verplicht, bijvoorbeeld als iemand een gevaar is voor zichzelf of voor anderen.
Na de crisis een crisisplan of crisiskaart
Na een crisis wil je een nieuwe crisis voorkomen en weten wat je doet als het toch gebeurt. Daarvoor maak je met je behandelaar een crisisplan, waarbij vaak een familielid of goede vriend meedenkt. In dat plan staat hoe jij en anderen merken dat het slechter gaat en wat anderen dan doen. Een crisiskaart draag je bij je, zodat anderen weten wat er bij een crisis moet gebeuren en wie ze bellen (bron: Thuisarts).
Zorgen om iemand in je omgeving
Maak je je zorgen om een buurtgenoot, vriend of familielid en is er geen spoed, dan bel je het landelijke Meldpunt Zorgwekkend Gedrag op 0800 1205. Volgens de Rijksoverheid verbindt het meldpunt je door met een meldpunt in je eigen wijk, stad of regio. Een medewerker geeft daar advies of gaat na welke hulp er mogelijk is voor de persoon over wie je belt. Bij spoed bel je ook voor een ander altijd 112.
Twijfel je of het spoed is?
Twijfel je, bel dan je huisarts of de huisartsenspoedpost en vertel wat er gebeurt. Heb je klachten zonder spoed, dan begint psychische hulp met een afspraak bij je huisarts, die je zo nodig doorstuurt naar bijvoorbeeld een psycholoog. Is het wel spoed, dan beoordeelt de huisarts of de crisisdienst nodig is.