Bij acute nood bel je 112. Denk je aan zelfdoding? Bel dan 24/7 gratis en anoniem 113 of chat op 113.nl

Een wachttijd in de ggz is voor veel mensen lang, maar er is een grens. Je hoort binnen vier weken een eerste gesprek te hebben en daarna binnen tien weken met je behandeling te beginnen. Duurt het langer, dan kun je je zorgverzekeraar om zorgbemiddeling vragen. Je verzekeraar moet dan met je zoeken naar een plek waar je eerder terechtkunt. Terwijl je wacht, blijft je huisarts je aanspreekpunt.

Hoe lang mag je wachten op de ggz?

Zorgaanbieders en zorgverzekeraars hebben samen afgesproken hoe lang wachten nog aanvaardbaar is. Die afspraak heet de Treeknorm. Volgens de Rijksoverheid geldt voor de ggz (stand 2026):

Stap

Binnen

Van aanmelding tot het eerste gesprek (de intake)

4 weken

Van het eerste gesprek tot de start van je behandeling

10 weken

Samen is dat dus veertien weken. De norm geldt voor de basis-ggz en voor de specialistische ggz. Wat het verschil is, lees je op de pagina over basis-ggz en specialistische ggz. Aanbieders van specialistische ggz moeten hun wachttijden voor zorg zonder opname op hun website zetten. Zo zie je voordat je je aanmeldt al hoe lang je ongeveer wacht.

Hoe lang je in de praktijk wacht

In de praktijk wacht je vaak langer dan de norm, vooral op het eerste gesprek. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) houdt toezicht op zorgverzekeraars. In februari 2025 meldde de NZa dat 33 procent van de mensen binnen de Treeknorm een eerste gesprek kreeg. Voor de behandeling zelf was dat 61 procent. In juli 2025 zag de NZa dat de Treeknorm bij alle soorten klachten werd overschreden.

Dat je lang wacht, ligt niet aan jou: de wachttijden zijn bijna overal langer dan de norm. Toch loont het om zelf aan de bel te trekken.

Wachttijd ggz te lang? Vraag om zorgbemiddeling

Je zorgverzekeraar heeft zorgplicht: hij moet ervoor zorgen dat je op tijd de zorg krijgt die je nodig hebt. Bij een wachttijd boven de Treeknorm mag je meteen om zorgbemiddeling vragen. Dat geldt bij elke polis, ook bij een goedkope polis met minder vrije keuze. Zo pak je het aan:

  1. Vraag bij je aanmelding hoe lang de wachttijd voor het eerste gesprek en voor de behandeling is.
  2. Ligt een van die twee boven de norm, bel of mail dan je zorgverzekeraar en vraag om zorgbemiddeling. Noem je verwijzing van de huisarts en de wachttijd die je kreeg.
  3. De verzekeraar zoekt een andere zorgaanbieder waar je eerder terechtkunt. Is er geen plek bij een aanbieder met wie hij een contract heeft, dan kan hij ook een aanbieder zonder contract benaderen. Vaak maakt hij vooraf afspraken met die aanbieder. In dat geval vergoedt hij die zorg volledig.
  4. Lukt het de verzekeraar niet om je op tijd te helpen en vind je zelf een aanbieder zonder contract die wel op tijd plek heeft? Dan mag de verzekeraar volgens de NZa de vergoeding niet beperken. Voorwaarde is wel dat je eerst om zorgbemiddeling hebt gevraagd.

Een plek bij een andere aanbieder is soms verder weg of bij een ander soort behandelaar. Je beslist zelf, samen met je huisarts, of dat voor jou past.

Steun terwijl je wacht

Volgens onderzoek van het Nivel en het Trimbos-instituut uit 2025 krijgt bijna de helft van de mensen op een ggz-wachtlijst in de tussentijd een vorm van steun. Die steun heet ook wel overbruggingszorg. Meestal krijg je die in de huisartsenpraktijk, bij de huisarts zelf of bij de POH-GGZ, de praktijkondersteuner die gesprekken voert over psychische klachten.

Ook buiten de huisartsenpraktijk is er steun voor mensen die wachten, zoals:

  • groepsbijeenkomsten, via de ggz of georganiseerd door ervaringsdeskundigen
  • online programma’s die je zelf in je eigen tempo doorloopt
  • patiëntenverenigingen
  • herstelcentra en zelfregiecentra, waar je met anderen werkt aan je eigen herstel

Niet alles is gratis of past bij iedereen. Sommige programma’s kosten geld, dat je zelf betaalt of dat je werkgever vergoedt. Uit hetzelfde onderzoek blijkt ook dat huisartsen dit aanbod niet altijd noemen. Vraag er dus gerust zelf naar bij je huisarts of de POH-GGZ.

Als het slechter met je gaat

Worden je klachten erger terwijl je wacht? Slaap je bijvoorbeeld bijna niet meer of kom je de dag niet meer door? Bespreek dat dan met je huisarts. Die kan opnieuw kijken welke hulp nu nodig is. Kan het niet wachten tot de praktijk open is, bel dan de huisartsenpost. Op de pagina over de crisisdienst lees je wat die dienst van de ggz doet en wie je in een crisis belt. Bij acute nood bel je 112. Denk je aan zelfdoding? Bel dan 24/7 gratis en anoniem 113 of chat op 113.nl

Je eerste stap

Hoor je bij je aanmelding dat je langer wacht dan vier weken op het eerste gesprek of tien weken op de behandeling? Bel of mail dan je zorgverzekeraar en vraag om zorgbemiddeling. Kom je daardoor bij een ander soort behandelaar terecht dan je verwachtte? Wie wat doet in de ggz, van psycholoog tot psychiater, lees je op de pagina over psychische hulp.